× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Τι μας λέει ένα θρόνος (που δεν βλέπουμε) στο κλειστό αρχαιολογικό Μουσείο Μυτιλήνης

O θρόνος του Ποτάμωνα και άλλες τιμές για ένα Λέσβιο δημοσιοσχετίστα. Μια άγνωστη φωτογραφία του θρόνου στην αυλή της Μητρόπολης, στα τέλη του 19ου αιώνα

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 5/4/2021

Τι μας λέει ένα θρόνος (που δεν βλέπουμε) στο κλειστό αρχαιολογικό Μουσείο Μυτιλήνης

«Ο θρόνος του Ποτάμωνος, του ρήτορα που η πόλη της Μυτιλήνης τίμησε ιδιαίτερα για τον μεσολαβητικό του ρόλο ώστε να ρυθμιστούν φιλικά οι σχέσεις με τον Καίσαρα είναι από τα σημαντικότερα εκθέματα που μπορεί να δει ο επισκέπτης». Έτσι μας λέει ο επίσημος οδηγός του παλιού αρχαιολογικού μουσείου Μυτιλήνης. Το μόνο που.... δεν μας λέει είναι ότι το εικαζόμενο ότι προέρχεται από το αρχαίο θέατρο της Μυτιλήνης προεδρικό έδρανο, φυλάσσεται μεν στο παλιό αρχαιολογικό μουσείο Μυτιλήνης αλλά χρόνια τώρα δεν το βλέπουμε. Δεν μπορούμε να το δούμε αφού το μουσείο παραμένει κλειστό και ένας θεός ξέρει πότε και πώς θα ξανανοίξει.

Πρόσφατα μια αναζήτηση (από τις καλές επιπτώσεις της καραντίνας κορονοϊού ένεκα) στο φωτογραφικό αρχείο της Βρετανικής Σχολής Αθηνών (British School of Ahens) έκανε γνωστή σε έναν αδαή περί τούτων σαν κι εμένα μια φωτογραφία του θρόνου εκεί όπου βρισκόταν πριν μεταφερθεί αρχικά στην αυλή και μετά στο υποστατικό του κυρίως κτηρίου στην πίσω αυλή. Μια φωτογραφία του στην αυλή του Μητροπολιτικού ναού του Αγίου Αθανασίου. Διάφορες πηγές έλεγαν πως ο θρόνος αυτός βρισκόταν στην αυλή της Μητρόπολης. Κάποιοι, ποιός ξέρει που στήριζαν την άποψη τους, έλεγαν πως ήταν στην πίσω αυλή και τον χρησιμοποιούσε ο Μητροπολίτης στην υπαίθρια δεύτερη Ανάσταση. Και να τώρα η φωτογραφία που για εμάς τους αδαείς δείχνει το θρόνο εκεί όπου πραγματικά βρισκόταν.  Μπροστά στο ακίνητο που κατεδαφίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960, στο ανατολικό άκρο της αυλής που βρίσκεται ανάμεσα στο μητροπολιτικό ναό και στα γραφεία της Μητρόπολης Μυτιλήνης. Το ακίνητο κατεδαφίστηκε προκειμένου να χτιστεί στη θέση του το βυζαντινό μουσείο Μυτιλήνης αλλά οι ανασκαφές που ακολούθησαν έφεραν στο φώς τα σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα που είναι σήμερα ορατά.

Στη φωτογραφία σε ένα βάθρο που σχηματίζουν τρεις σειρές δόμων από ιγνιμβρίτη, σίγουρα από παλιότερη χρήση, τοποθετημένοι κλιμακωτά, στέκει ο θρόνος του Ποτάμωνα. Επιβεβαιώνοντας τις προφορικές μαρτυρίες για τη χρήση του σε υπαίθριες συνάξεις στις οποίες συμμετείχε ο εκάστοτε Μητροπολίτης. Μια από αυτές και η δεύτερη Ανάσταση που ακόμα και σήμερα γίνεται σε αυτήν την αυλή, το πρωί της Κυριακής του Πάσχα.

Οι ειδικοί λένε πως ο θρόνος αυτός προέρχεται από το αρχαίο θέατρο της πόλης, ήταν τοποθετημένος στην προεδρική θέση του κοίλου του θεάτρου και ήταν αφιερωμένος αρχικά στον εκάστοτε ιερέα του Απόλλωνα και τελικά στον Ποτάμωνα, γιο του φιλοσόφου Λεσβώνακτος.

Το γιατί, είναι μια μεγάλη ιστορία που έχει να κάνει με τα πήγαινε έλα της Μυτιλήνης μια με τον έναν και μια με τον άλλον,. Πότε με τους Αθηναίους και πότε με τους Σπαρτιάτες, πότε με τους Ρωμαίους και πότε με το Μιθριδάτη τον Στ τον Ευπάτορα του Πόντου. Για να μη μιλήσουμε και για τα μετά αλλά και για τα σημερινά...

Τέλος πάντων. Ο Ποταμώνας τιμήθηκε το λοιπόν με δημόσια κτήρια και άλλες τιμές ως που να καταλήξει στις μέρες μας ένας δρόμος από το αρχαίο λιμάνι της πόλης στην Επάνω Σκάλα ως το πάρκο (ο Θεός να το κάνει) του Αγίου Ευδοκίμου.

Κατάφερε με τις προσωπικές του σχέσεις στη Ρώμη, διαπραγματεύσεις (και μπαξίσια κατά πάσα πιθανότητα)  να διατηρήσει η Μυτιλήνης το προνόμιο της ελευθερίας της τις προνομιακές αλλά και τις πελατειακές της σχέσεις με την αυτοκρατορική οικογένεια.

Δεδομένων όλων ετούτων οι Μυτιληνιοί έχοντας γλυτώσει το Ρωμαϊκό μαχαίρι τίμησαν τον δημοσιοσχετίστα τους Ποτάμωνα ως ευεργέτη και του αφιέρωσαν δημόσια κτήρια. Σε ένα από δαύτα, στο «Ποταμώνιο» εντοίχισαν τις συμφωνίες του με τους Ρωμαίους καθώς και τιμητικές επιγραφές στις οποίες τον αποκαλούν «Ευεργέτη» και «Σωτήρα» και «Κτίστη» της πόλης.

Πού ήταν ετούτο το Ποταμώνιο;  Άλλοι λένε ότι βρισκόταν στην Ακρόπολη της πόλης, στο σημερινό πάνω κάστρο. Κατά τον Δ. Ευαγγελίδη, παλιό Έφορο Αρχαιοτήτων της Λέσβου, πρέπει να βρισκόταν στην θέση του μουσουλμανικού νεκροταφείου από το σημερινό 5ο Δημοτικό σχολείο ως ... την οδό Λεσβώνακτος.

Ο θρόνος του σκοτεινός και μόνος, είπαμε. Μένει κλεισμένος στο υποστατικό...  Οι δε σύγχρονοι Μυτιληνιοί αναζητούν ένα σύγχρονο Ποτάμωνα. Αλλά δεν έχουν καταλήξει σε ποιον να τον στείλουν και προπάντων τι να ζητήσει.

 

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

50 χρόνια φούρναρης, έχει ψήσει…

Έκλεισε τον φούρνο του ο κ. Κωστής Σαραγάς στην Αγία Παρασκευή για να πάρει σύνταξη
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο καλός μου Δάσκαλος, ο κύριος Μίμης

Σκέψεις για τη δημοσιογραφία και τη Δημοκρατία, με αφορμή το θάνατο το δημοσιογράφου Δημήτρη Παπαπαναγιώτου
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Γιορτάζουν κι οι Μυτιληνιές μανούλες!

Αφιέρωμα: Όταν δύο παιδικές φίλες αποφάσισαν να φτιάξουν μια ολόκληρη κοινότητα!
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Παναγιά η Γουρνά του Κιόστε

Γράφει ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΟΥΠΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια Μικρασιάτισσα Μάνα στην Επάνω Σκάλα

Με αφορμή τη σημερινή γιορτή της μητέρας, δυο κουβέντες για τη μάνα που απάγκιασε στη Μυτιλήνη κι ακόμα περιμένει ένα σπίτι για ότι κουβάλησε μαζί της
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Λέσβιοι αγωνιστές θύματα του Γερμανικού ναζισμού

76 χρόνια από την αντιφασιστική νίκη των λαών
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

9 Μαΐου 1945: Μια σημαντική επέτειος που επιβάλλεται να θυμόμαστε

Γιατί «ο δήμιος σκοτώνει πάντα δυο φορές, τη δεύτερη με τη λήθη»!
ΘΡΑΣΟΣ ΑΒΡΑΑΜ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ο Φρίξος, η ΕΔΑ και οι εκλογές της 6ης Μαΐου 2012

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΝΤΖΑΡΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια «συνάντηση» άγνωστων ηρώων

Με αφορμή την άφιξη στη Μυτιλήνη του Παράκτιου Περιπολικού Σκάφους ΛΣ 910 «Γεώργιος Κωτούλας». Οι ήρωες Λιμενικοί Ηλίας Καζάκος και Γιώργος Κωτούλας και η ομάδα της Μυτιλήνης με τον «πρόσκοπο» Γιώργο Ζλατόγλου-Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ*
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο «μικρός ήρωας» Πέτρος Γκιργκέτσος

Η εκτέλεση ενός Προσκόπου στα Τσαμάκια της Μυτιλήνης στις 4 Μαΐου 1942
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πάσχα 1913 ‑ Το Πάσχα της λεφτεριάς

Γράφει η ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Έξι μάρτυρες από τη Λέσβο στο «θυσιαστήριο της λευτεριάς»

Πρωτομαγιά 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής