× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Σεργιάνισε ένα πρωινό κι ώσπου να ‘ρθει το δειλινό…

Η «Ευτυχία» μέχρι 8 Ιανουαρίου στο Cine Αρίων

Γράφει η ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ Δημοσίευση 2/1/2020

Σεργιάνισε ένα πρωινό κι ώσπου να ‘ρθει το δειλινό…

Σαν λουλούδι κάποιο χέρι την έκοψε μιαν αυγή, όπως έγραφαν και οι στίχοι της. Κι ας σταθούμε λίγο εδώ, στο τραγούδι της Δυο πόρτες έχει η ζωή. Είναι από τις απειροελάχιστες στιγμές που ένα κομμένο λουλούδι συμβολίζει τον θάνατο, αντί για ένα ευχάριστο δώρο και οι στίχοι της έχουν ακόμα πολλά να πουν ακόμα και σήμερα...

Η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, η μεγάλη προσωπικότητα των Ελλήνων και Ελληνίδων στιχουργών έγινε ταινία, την οποία έσπευσαν να δουν στο Cine Αρίων πολλοί Μυτιληνιοί και όπως μαθαίνουμε η προβολή της ταινίας συνεχίζεται μέχρι τις 8 Ιανουαρίου σε σκηνοθεσία του Άγγελου Φραντζή. 

Ένα κορίτσι, μικροπαντρεμένο, που ταξίδεψε από το Αϊδίνι στην Ελλάδα με τη μητέρα και τις δύο της κόρες. Στο πλοίο του ξενιτεμού πήρε απόφαση να μην αφήσει τη ζωή να την προσπεράσει, αλλά να την ζήσει όπως εκείνη ήθελε.

Καταρχήν πόσα –αμέτρητα- τραγούδια έγραψε και δεν τα γνωρίζαμε.

Πάρα πολλά τραγούδια της έγιναν επιτυχίες. Στίχους της συναντάμε σε πολλές λαϊκές επιτυχίες:

Ηλιοβασιλέματα, Περασμένες μου αγάπες σε μουσική Μανώλη Χιώτη,

Δυο πόρτες έχει η ζωή, Φεύγω με πίκρα στα ξένα που τραγούδησε ο Καζαντζίδης,

Πετραδάκι, πετραδάκι, Θα βρω μουρμούρη μπαγλαμά, Όνειρο απατηλό σε μουσική Απόστολου Καλδάρα,

Η διπρόσωπη (Σβήσε με κυρά μου), σε μουσική και εκτέλεση Αντώνη Ρεπάνη

Συρματοπλέγματα βαριά σε μουσική Μπάμπη Μπακάλη,

Είμαι αϊτός χωρίς φτερά σε μουσική Μάνου Χατζιδάκι,

Του ντερβίση το πιοτό και Τι να σου κάνει μια καρδιά σε μουσική που έγραψε ο Αντώνης Κατινάρης και άλλα πολλά

Τα καβουράκια, την πατρότητα των οποίων διεκδίκησε ο Τσιτσάνης, αλλά εκείνη δεν έδινε σημασία στα πνευματικά δικαιώματα.

Η κ. Γκουλιώνη που υποδύθηκε το νεαρό της ηλικίας της ευτυχίας μας άφησε άφωνους/ες γιατί έδειξε πώς έναν αιώνα πριν μία γυναίκα διεκδικεί τα θέλω της κόντρα στην πατριαρχία. Μας έλειψε όμως το ιστορικό πλαίσιο από τη δεκαετία του 40 και μετά.

Ήταν η Νένα Μεντή που την υποδύθηκε στο θέατρο και γνώρισε τεράστια επιτυχία. Επίσης η εγγονή της Ε. Παπαγιαννοπούλου, Ρέα Μανέλη, χορεύτρια στο θέατρο με καριέρα και στο εξωτερικό έγραψε ένα βιβλίο για τη ζωή της το 2003 που επανεκτυπώθηκε. Αλλά και εδώ στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, η αγαπητή Νατάσσα Λούππου το 2012 είχε υποδυθεί τη μεγάλη στιχουργό με μεγάλη επιτυχία σε σκηνοθεσία του Μπάμπη Αλατζά!

Η Ευτυχία ξεχώριζε στο Αϊδίνι της Μ. Ασίας. Άνετα μεγαλωμένη, της άρεσε να μιλάει με ρίμα, πήρε το δίπλωμα της δασκάλας στα 18 της, έγραφε ποίηση, λάτρευε το διάβασμα, ήταν όμως ατίθαση. Μετά τον θάνατο του πατέρα της, πουλούσε, χωρίς λόγο, ό,τι έβρισκε σπίτι: από τα κοσμήματα μέχρι το στασίδι της μητέρας της στην εκκλησία.

Παντρεύτηκε με προξενιό τον έμπορο και μεγαλύτερό της Κωστή Νικολαΐδη. Η μητέρα της ήταν ευθύς στον γαμπρό: «Η Ευτυχία δεν έχει ιδέα ποια πόρτα οδηγεί προς την κουζίνα, αλλά ξέρει πολύ καλά ποια είναι η πόρτα που οδηγεί στη βιβλιοθήκη, και στην εξώπορτα». Απέκτησαν δύο κόρες, τη Μαίρη και την Καίτη, όμως η Ευτυχία δεν ήταν ερωτευμένη, γράφει η εγγονή της, Ρέα, κόρη της Μαίρης και του κωμικού Φραντζέσκου Μανέλη. Το 1919, όταν οι Τσέτες, άτακτοι Τούρκοι στρατιώτες, μπήκαν στο Αϊδίνι, «είδε να σφάζουν, να βιάζουν και να καίνε, κι αυτές τις εικόνες τις κουβαλούσε μια ζωή μέσα της». Με τα παιδιά και τη μητέρα της βρέθηκαν αιχμάλωτες. Αλλά αυτό ήταν ένα κεφάλαιο για το οποίο δεν ήθελε να μιλάει η οικογένεια.

Με τον ερχομό της στον Πειραιά ξανάσμιξε με τον σύζυγό της, ωστόσο δεν άντεχε τον καθωσπρεπισμό. Το θέατρο είχε κρυφό καημό. Χώρισαν, αλλά ο Νικολαΐδης έθεσε όρους: «Αν θα φύγεις, θα πάρεις ένα από τα δύο παιδιά και δεν πρόκειται ποτέ να δεις το άλλο».

Από το βιβλίο

Τριαντάρα πια, «σχετίστηκε» με τον ηθοποιό Νίκο Αλεξίου και μαζί του ανακάλυψε την περιπέτεια της καλλιτεχνίας, τα μπουλούκια, τον τζόγο, τη «σκληρή πόκα», «που ποτέ δεν έμαθε να παίζει καλά». Οταν χώρισε, κουρασμένη από τις ζήλιες του Αλεξίου, πήγε στην Κοτοπούλη. Η Μαρίκα τη συμπάθησε, τη θεωρούσε μάλιστα γουρλού. Στο μεταξύ, έβλεπε κρυφά και την άλλη κόρη της. Και εκεί γύρω στο 1928 ερωτεύθηκε τρελά τον μικρότερό της Γιώργο Παπαγιαννόπουλο, αστυφύλακα και λάτρη της λογοτεχνίας και της ποίησης, τακτικό επισκέπτη των βιβλιοπωλείων, όπως κι εκείνη. Παντρεύτηκαν αργότερα και έμειναν μαζί έως τον θάνατό του. Εκείνη «ήταν σπάταλη και χωρίς καμία λογική, εκείνος ήταν οικονόμος, λογικός και νοικοκύρης». Τάξη δεν είχε ούτε στα γραπτά της. Εγραφε σε πακέτα τσιγάρων, πίσω από λογαριασμούς και φωτογραφίες, κι όταν δεν είχε να ανάψει το τσιγάρο της, έπαιρνε το χαρτί όπου μόλις είχε γράψει στίχους και το άναβε από τη σόμπα.

Την Ευτυχία των αντιθέσεων εκμεταλλεύθηκαν πολλοί. «Από τη μια, πούλαγε τα τραγούδια της, κι από την άλλη, ήθελε, δίψαγε για καλλιτεχνική δικαίωση...» Στο τέλος της, ζήτησε από τους δικούς της να μην τα βάλουν με αυτούς που αγόραζαν τα τραγούδια της. «Με εκμεταλλεύτηκαν εν γνώσει μου. Εγώ, η τρελή, τους παρακάλαγα να τα αγοράσουν».

Από έρωτα και φόβο μην χάσει τον σύζυγό της, έγραψε το «Αντιλαλούνε τα βουνά». Για τον θάνατο της κόρης της Μαίρης, το 1960, το «Δυο πόρτες έχει η ζωή» και το «Είμαι αητός χωρίς φτερά». Το λαϊκό «γράφεται πρώτα με την καρδιά και το συναίσθημα και ύστερα με τεχνική. Κι έτσι μόνο μας αναστατώνει, μας βάζει σε κίνηση, μας προβληματίζει», είπε σε συνέντευξή της το 1970. Στον Χιώτη έδωσε τα «Ηλιοβασιλέματα», «Πάρε το δάκρυ μου», «Περασμένες μου αγάπες». Τα «Καβουράκια», που την πατρότητά τους διεκδίκησε ο Β. Τσιτσάνης, τα πούλησε –γράφει η εγγονή της– «για 150 δραχμές, χωρίς να έχει ανάγκη από τα λεφτά» και επικαλείται μαρτυρία της άλλης κόρης της Ευτυχίας, της Καίτης.

Πολλοί οικειοποιήθηκαν ή άλλαξαν λίγο τους στίχους της, υποστηρίζοντας ότι ήταν δικοί τους, όμως όλοι γνώριζαν ότι τα πεντάστιχα κουπλέ ήταν δικά της. «Περασμένες μου αγάπες», «Ονειρο απατηλό», «Δυο πόρτες έχει η ζωή», «Μαντουμπάλα», αμέτρητες οι επιτυχίες. Και δύο ποιητικές συλλογές. «Ο Χιώτης δεν διέψευσε ποτέ τη γιαγιά, όταν διαλαλούσε πως τα τραγούδια τα είχε γράψει αυτή. Ασε που τον “άρμεγε” συστηματικά», γράφει η Ρέα. Η «πολυμήχανη» Ευτυχία αδιαφορούσε για τα δικαιώματα. «Και την Τράπεζα της Αγγλίας να είχα, εγώ θα τη χρεοκοπούσα», είχε πει. Πούλησε ακόμη και την επίσημη στολή παρέλασης του άνδρα της. Κι όταν τα βράδια ο Γιώργος κοιμόταν νωρίς σε ξεχωριστή κρεβατοκάμαρα, επειδή εκείνη έγραφε έως αργά, η Ευτυχία έτρεχε για πόκα, από μια ξύλινη σκάλα που έβαζε στον τοίχο της αυλής, στο διπλανό σπίτι. Ωσπου αποκαλύφθηκε. Ενα άλλο βράδυ, έξω από το σπίτι της Βλαχοπούλου, φώναζε: «Ρένα, κατέβα να πληρώσεις το ταξί». Ανήσυχη, η ηθοποιός ρώτησε: «Τι έγινε, Ευτυχία;» Η απάντηση ήταν: «Ηρθα να μου δώσεις δανεικά»!

Ηταν και κέρβερος. Κάθε βράδυ περίμενε την εγγονή της έξω από το θέατρο, όταν η Ρέα έκανε το ντεμπούτο της, 14 ετών, στο «Περοκέ» το 1956, ως χορεύτρια. Χρόνια μετά, άρρωστη στο νοσοκομείο, καταβεβλημένη από τον θάνατο της κόρης της Μαίρης, κοίταζε συνέχεια την πόρτα, για την επίσκεψη του Λευτέρη Παπαδόπουλου και του Λουκιανού Κηλαηδόνη. «Μια μέρα είπε θλιμμένα “κουράστηκα να ζω, θέλω να πεθάνω”, προσθέτοντας “και καλά, άντε πέθανα και πήγα στον παράδεισο κι έγινα αγγελάκι, κι άρχισα να πετώ από το ένα συννεφάκι στο άλλο... Απαπαπα, τι ανία, καλύτερα να ζήσω”». Η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου έφυγε από τη ζωή στις 7 Ιανουαρίου 1972.

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΘΕΑΤΡΟ

Διαδικτυακή Συνάντηση Ερασιτεχνικών Θιάσων Αιγαίου

Από την Πέμπτη 3 έως την Κυριακή 13 Δεκεμβρίου στο diadiktiaki-aegeantheatre.gr.
ΒΙΒΛΙΟ

Για να βουτήξουμε στην ποίηση και στον… Αδη

Κυκλοφόρησε η πρώτη ποιητική συλλογή του Νίκου Μοσχόπουλου, «Τρεις επισκέψεις στον Άδη»
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Η Σαπφώ έδωσε κι άλλο διεθνές πρώτο βραβείο στην Τζέλη Χατζηδημητρίου!

Σε Διεθνές Φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους στο Μεξικό
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΒΙΒΛΙΟ

Ο τελευταίος περίπατος της Αλκης Ζέη

Μέρος των εσόδων θα διατεθεί για προγράμματα εκπαίδευσης και απασχόλησης προσφύγων στη Λέσβο
ΜΟΥΣΙΚΗ

Αχ… καραντίνα!

Η Μυτιληνιά Μαρία Κακαρώνη τραγουδά με τις φίλες της στη Θεσσαλονίκη για το Λοκντάουν
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΒΙΒΛΙΟ

Λίγο χιούμορ για τα γενναία παιδιά σε τούτο και τον... άλλο κόσμο!

Ο Γιώργος Τυρίκος- Εργάς και ο Κώστας Ζαφειρίου μιλούν στο «Ν» για το νέο τους βιβλίο που κυκλοφορεί από τις 19 Νοεμβρίου, παρακινώντας μας να το πάρουμε από τοπικό βιβλιοπωλείο
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΔΥΤΙΚΗ ΛΕΣΒΟΣ

«Το Τραγούδι της Λητώς, μια ζωή ένα συνεχόμενο τραγούδι»

Ένα τραγούδι αφιερωμένο στον Άγγελο Κατακουζηνό και στην προσφορά του στον Πολιτισμό της Λέσβου
ΒΙΒΛΙΟ

Η «Λεσβιακή Φάλαγγα» παρουσιάζεται στην Αμερική!

Η απελευθέρωση της Μυτιλήνης τιμάται από τους ομογενείς στην Αστόρια
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

29 συν 13 δράσεις Πολιτισμού από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου

Κατά πλειοψηφία εγκρίθηκε στην τελευταία συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου το Επιχειρησιακό Σχέδιο Δράσης για τον Πολιτισμό
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Ζωγράφισαν το «Δέντρο της Σοφίας»!

Στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Μυτιλήνης η «Πολιάνα»
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διάσωση και ανάδειξη της Μεσαιωνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς στα νησιά του Αιγαίου και στην Κύπρο

Ψηφιακή ημερίδα από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου