× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!

76 χρόνια από την απελευθέρωση της Λέσβου από τις Ναζιστικές δυνάμεις κατοχής

Γράφει ο ΘΡΑΣΟΣ ΑΒΡΑΑΜ Δημοσίευση 10/9/2020

10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!
Ο πρόεδρος του ΕΑΜ Λέσβου Μητροπολίτης Μηθύμνης μαζί με την ηγεσία του ΕΑΜ μιλούν στο Δημαρχείο

76 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την μέρα όπου η Λέσβος απελευθερώνεται από τους Ναζί κατακτητές. Ήδη από τα μέσα καλοκαιριού του 1944 γνωρίζοντας ότι θα εγκαταλείψουν το νησί είχαν περιορίσει τις στρατιωτικές τους εγκαταστάσεις στην περιοχή Καρά Τεπέ λίγο έξω από τη Μυτιλήνη. Ξημερώματα της Κυριακής 10 Σεπτεμβρίου 1944 έφευγαν και οι τελευταίοι Γερμανοί από με πλοίο από τη Λέσβο. Η Επιτροπή Πόλης του ΕΑΜ που είχε εγκατασταθεί στη Νομαρχία, μαζί με τμήματα του εφεδρικού ΕΛΑΣ και πολιτοφύλακες αλλά και την χωροφυλακή που περνά στις διαταγές του Μετώπου, αναλαμβάνουν την ευθύνη της τήρησης της τάξης. Έγιναν κάποιες συλλήψεις δοσίλογων με πρώτη μεταξύ αυτών του φασίστα δημοσιογράφου Θανάση Γκράβαλη που εξέδιδε τη φιλοναζιστική εφημερίδα «ΦΩΣ».

Αξίζει να σημειωθεί ότι τις πρώτες μέρες της απελευθέρωσης γίνεται μια μεγάλη συγκέντρωση στη Μυτιλήνη έξω από το Δημαρχείο. Τη συγκέντρωση άνοιξε ο Γραμματέας της Επιτροπής πόλης του ΕΑΜ Χρήστος Χριστοδούλου. Πρώτος μίλησε ο Μητροπολίτης Μηθύμνης και πρόεδρος της ΝΕ Λέσβου του ΕΑΜ Διονύσιος.

Μίλησε για τις αξίες της ελευθερίας και της ισότητας που πρεσβεύει το ΕΑΜ και κάλεσε τον κόσμο να πυκνώσει τις τάξεις του. Στη συνέχεια μίλησαν κατά σειρά ο γραμματέας του ΕΑΜ Απόστολος Αποστόλου, ο εκπρόσωπος της ΚΕ του ΚΚΕ Βαγγέλης Γιοσμάς και ο εκπρόσωπος της ΚΕ του ΕΑΜ Παύλος Οικονόμου (Σταμάτης Καββαδίας).
Μετά από την αποχώρηση των κατακτητών από το νησί οι δυνάμεις του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ κατέχουν την εξουσία και θα την διατηρήσουν για 7 μήνες! Είναι χαρακτηριστικό ότι το 85% των κατοίκων ήταν οργανωμένο στις ΕΑΜικές οργανώσεις.

Εγκαθίστανται νέοι θεσμοί της Λαϊκής Αυτοδιοίκησης, της Λαϊκής Δικαιοσύνης και της Εθνικής Πολιτοφυλακής. Μεταξύ αυτών εκλέγεται ως νέος Νομάρχης Λέσβου ο λογοτέχνης Κώστας Φριλίγκος, ως νέος Δήμαρχος Μυτιλήνης ο Ανδρέας Αναγνωστόπουλος και ως Λαϊκός Επίτροπος ο Παναγιώτης Παρρής. Επίσης εκδόθηκαν τραπεζογραμμάτια και συγκροτήθηκαν Λαϊκά Δικαστήρια που δίκασαν τους συνεργάτες των Ναζί κατακτητών.
Τέλος ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει για τους 42 αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης που εκτελέστηκαν στην περιοχή Τσαμάκια της Μυτιλήνης κατά τη διάρκεια της Ναζιστικής κατοχής. Όπως σημειώνει ο συγγραφέας Γιώργος Γαλέτσας στο βιβλίο του ¨Στο σημάδι¨ το μεγαλύτερο ανοσιούργημα ήταν η ¨εξαφάνιση¨ των θυμάτων, αφού κανένα σώμα εκτελεσμένου (από τους 42 συνολικά) δεν παραδόθηκε για ταφή στους δικούς του! Μετά την εκτέλεση, οι δήμιοι έβαζαν τα πτώματα μέσα σε τσουβάλια μαζί με μια μεγάλη πέτρα και αφού τα έδεναν, τα μετέφεραν σε επιταγμένο αλιευτικό και τα πετούσαν στη θάλασσα ανοικτά της Φυκιότρυπας.

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πεθαίνοντας μοναχός στην ακατοίκητη Μυτιλήνη

Με αφορμή το θάνατο του «Μιχαλάκη» που πέθανε μοναχός του τη μέρα της γιορτής του και βρέθηκε 10 μέρες μετά «από τη μυρωδιά»
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η ιστορία μιας φωτογραφίας

Το «κλικ» από τη μέρα της δολοφονίας σαν σήμερα 18 Νοεμβρίου, του Μιχάλη Μυρογιάννη από τον ταγματάρχη Ντερτιλή-του ΓΙΑΝΝΗ ΓΚΟΛΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

30 μέτρα από την πύλη του Πολυτεχνείου, το 1973

Οι δικοί μας πρωταγωνιστές της εξέγερσης, φοιτητές τότε, Απόστολος Κομνηνάκας και Γιάννης Παυλής μιλούν στο «Ν» για κείνες τις ημέρες
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ακούστε το ραδιοφωνικό αφιέρωμα στην εξέγερση του Πολυτεχνείου

Σήμερα στις 12 το μεσημέρι στο ρ/σ του «Ν» στους 99 στα fm
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Όταν «εμείς πολεμούσαμε με ιδέες»

Μια ξεχωριστή εκδήλωση στην Μυτιλήνη το 1975, για την δεύτερη επέτειο του Πολυτεχνείου
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Μυτιλήνη το Νοέμβριο του 1912 και ο άγνωστος ήρωας της

Τα γεγονότα της απελευθέρωσης μέσα από μια επιστολή του απελευθερωτή, πρώτου πολιτικού και στρατιωτικού Διοικητή Λέσβου Κωνσταντίνου Μελά στην πεθερά του
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η αρπαγή των έργων του Θεόφιλου από τη Νάπη

Με αφορμή την κήρυξη ως «κινητών μνημείων» 39 έργων του Θεόφιλου Χατζημιχαήλ. Η ιστορία της αρπαγής τους από τη Λέσβο στα χρόνια της Δικτατορίας
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ένας αγρότης και ένας συγγραφέας συνομιλούν με ποίηση

Ο Γιάννης Κακαρώνης για τον Δημήτρη Σαχτούρη
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι σεισμοί της Σμύρνης

Μια ιστορική διαδρομή στους σεισμούς που χτύπησαν την πρωτεύουσα της Ιωνίας με αφορμή το δράμα του σεισμού της περασμένης Παρασκευής
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ